Tragedia września 1939 roku

Opublikowano: piątek, 17 wrzesień 2021 Maria Nowak Drukuj

17 września 1939 r. ZSRR zaatakował Polskę będącą od 1 września 1939 r. w stanie wojny z III Rzeszą. Wkraczającej od wschodu Armii Czerwonej opór stawiły w pierwszej kolejności oddziały Korpusu Ochrony Pogranicza oraz część polskich wojsk. Zacięte walki toczyły się m. in. o Wilno, Grodno, w rejonie Sarn, pod Szackiem, pod Wytycznem.

28 września 1939 r. ZSRR i III Rzesza podpisały Traktat o granicy i przyjaźni dokonując korekty podziału Polski zaplanowanego jeszcze na mocy tajnego protokołu dołączonego do Paktu Ribbentrop – Mołotow (23 sierpnia 1939 r.). Wkrótce rozpoczęła się sowietyzacja Kresów Wschodnich.

Od samego początku Sowieci dokonywali wielu zbrodni wojennych, zarówno na wziętych do niewoli jeńcach jak i na ludności cywilnej. Najtragiczniejszy los spotkał polskich oficerów z obozów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. Zostali oni pomordowani wiosną następnego roku w Katyniu, Charkowie i Kalininie (Twerze). Prześladowania objęły także rodziny polskich oficerów, urzędników,  działaczy politycznych, lekarzy, prawników, księży, ludzi kultury, nauki i sztuki. Byli oni deportowani w głąb ZSRR (północne rejony Rosji, Syberia, Kazachstan), trafiali do więzień i łagrów. Około 150 tys. młodych Polaków siłą wcielono do Armii Czerwonej. Ogółem do czerwca 1941 r.  w głąb ZSRR trafiło według różnych szacunków od 330 tys. do ok. 1,7 mln. Polaków. Wielu z nich nigdy nie doczekało wolności ginąc na "nieludzkiej ziemi"...

 

Proponowana literatura:

  • Boćkowski Daniel, Czas Obywatele Rzeczypospolitej Polskiej w ZSRR...,Warszawa 1999.
  • Czapski Józef, Na nieludzkiej ziemi, Wyd. 2 rozszerzone, Paryż 1989.
  • Kisielewski Tadeusz, Katyń. Zbrodnia i kłamstwo, Poznań 2009
  • My deportowani: wspomnienia Polaków z więzień, łagrów i zsyłek z ZSRR, Wybór i oprac. Klukowski Bogdan, Warszawa 1989.
  • Peszkowski Zdzisław, Wspomnienia jeńca z Kozielska, Warszawa 1989.
  • Żaroń Piotr, Agresja Związku Radzieckiego na Polskę 17 września 1939 r. Los jeńców polskich, Wyd. 2, Toruń 1999.

 

opr. mgr Marek Malata

Zespół Szkół i Placówek Oświatowych im. M. Kopernika
ul. A. Mickiewicza 9
34-130 Kalwaria Zebrzydowska
tel. 33-8766-526
faks. 33-8766-526
e-mail: lokalwaria@iap.pl

http://www.lokalwaria.pl

Regon 356549345. NIP 551-23-14-307